mA na A, mV na V, kHz na Hz i kV na V to zwykłe przeliczenia przez 1000. Inaczej działa tylko dBm na mW, bo dBm jest skalą logarytmiczną mocy odniesioną do 1 mW. Dlatego 1000 mA = 1 A, 1000 mV = 1 V, 1 kHz = 1000 Hz, ale 10 dBm = 10 mW, a 20 dBm = 100 mW.
W elektronice takie przeliczenia pojawiają się ciągle: przy prądzie LED-a, napięciu z czujnika, częstotliwości sygnału, poziomie mocy radiowej albo wysokim napięciu zapisanym w kV. Najważniejsze jest jedno: zwykłe prefiksy SI przeliczasz przesunięciem przecinka, a dBm liczysz osobnym wzorem.
Najważniejsze zasady przeliczania
| Przeliczenie | Zasada | Dlaczego? |
|---|---|---|
| mA na A | dziel przez 1000 | milli oznacza jedną tysięczną |
| A na mA | mnóż przez 1000 | 1 amper to 1000 miliamperów |
| mV na V | dziel przez 1000 | milli oznacza jedną tysięczną |
| V na mV | mnóż przez 1000 | 1 wolt to 1000 miliwoltów |
| kHz na Hz | mnóż przez 1000 | kilo oznacza tysiąc |
| MHz na kHz | mnóż przez 1000 | mega to 1000 razy więcej niż kilo |
| kHz na MHz | dziel przez 1000 | kilo to 0,001 mega |
| kV na V | mnóż przez 1000 | kilo oznacza tysiąc |
| dBm na mW | użyj wzoru logarytmicznego | dBm nie jest prefiksem SI, tylko skalą mocy względem 1 mW |
mA na A i A na mA
mA, czyli miliamper, to jedna tysięczna ampera. W elektronice mA pojawiają się przy LED-ach, czujnikach, mikrokontrolerach, małych modułach i poborze prądu z zasilacza. Jeśli chcesz zamienić mA na A, dzielisz przez 1000.
I_A = \frac{I_{mA}}{1000}W drugą stronę, czyli z A na mA, mnożysz przez 1000.
I_{mA} = I_A \times 1000| Wartość | Przeliczenie |
|---|---|
| 1 mA | 0,001 A |
| 10 mA | 0,01 A |
| 20 mA | 0,02 A |
| 100 mA | 0,1 A |
| 500 mA | 0,5 A |
| 1000 mA | 1 A |
| 2 A | 2000 mA |
Przy większych prądach wygodniej mówić w amperach, przy mniejszych w miliamperach. Sens fizyczny pozostaje ten sam: chodzi o natężenie prądu elektrycznego.
mV na V i V na mV
mV, czyli miliwolt, to jedna tysięczna wolta. Taki zapis często pojawia się przy sygnałach z czujników, małych spadkach napięcia, wejściach analogowych, pomiarach multimetrem i układach elektronicznych pracujących na niskich poziomach sygnału.
U_V = \frac{U_{mV}}{1000} U_{mV} = U_V \times 1000| Wartość | Przeliczenie |
|---|---|
| 1 mV | 0,001 V |
| 10 mV | 0,01 V |
| 100 mV | 0,1 V |
| 500 mV | 0,5 V |
| 1000 mV | 1 V |
| 3300 mV | 3,3 V |
| 5000 mV | 5 V |
Przykłady 3,3 V i 5 V są w elektronice szczególnie częste, bo dotyczą wielu układów cyfrowych, modułów i zasilania pomocniczego. Przy napięciach zawsze warto pilnować jednostki, bo różnica między mV, V i kV jest ogromna. Więcej podstaw opisuje osobny tekst o tym, czym jest napięcie elektryczne.
kHz na Hz, kHz na MHz i MHz na kHz
Hz, kHz i MHz opisują częstotliwość. W elektronice spotkasz je przy sygnałach, generatorach, PWM, filtrach, zegarach mikrokontrolerów, transmisji danych i układach radiowych.
Najprostsze kierunki są dwa: z kHz na Hz mnożysz przez 1000, a z MHz na kHz też mnożysz przez 1000. W drugą stronę dzielisz przez 1000.
f_{Hz} = f_{kHz} \times 1000 f_{kHz} = f_{MHz} \times 1000| Wartość | Przeliczenie |
|---|---|
| 1 kHz | 1000 Hz |
| 10 kHz | 10 000 Hz |
| 100 kHz | 0,1 MHz |
| 1000 kHz | 1 MHz |
| 2,4 MHz | 2400 kHz |
| 16 MHz | 16 000 kHz |
| 100 MHz | 100 000 kHz |
Tu szczególnie łatwo pomylić skalę. 1 kHz to 1000 Hz, ale 1 MHz to 1000 kHz, czyli 1 000 000 Hz. Jeden dodatkowy przedrostek zmienia wynik tysiąckrotnie.
kV na V
kV, czyli kilowolt, to 1000 V. W elektronice małosygnałowej ta jednostka pojawia się rzadziej, ale jest ważna przy zasilaczach wysokiego napięcia, elektroenergetyce, izolacji, pomiarach i opisach sieci.
U_V = U_{kV} \times 1000 U_{kV} = \frac{U_V}{1000}| kV | V |
|---|---|
| 0,1 kV | 100 V |
| 0,23 kV | 230 V |
| 0,4 kV | 400 V |
| 1 kV | 1000 V |
| 10 kV | 10 000 V |
| 110 kV | 110 000 V |
Przy kV nie chodzi już tylko o wygodny zapis. Wysokie napięcie oznacza realne zagrożenie, więc takie wartości należy traktować jako informację techniczną, nie zachętę do eksperymentowania. Szerzej omawia to artykuł o tym, od ilu woltów zaczyna się wysokie napięcie.
dBm na mW: dlaczego to działa inaczej?
dBm nie jest kolejnym prefiksem SI. To poziom mocy zapisany w decybelach względem 1 mW. Dlatego nie przeliczasz go przez przesunięcie przecinka, tylko przez wzór logarytmiczny.
Jeżeli masz wartość w dBm i chcesz uzyskać moc w mW, używasz wzoru:
P_{mW} = 10^{\frac{P_{dBm}}{10}}W drugą stronę, czyli z mW na dBm:
P_{dBm} = 10 \log_{10}(P_{mW})Skala dBm jest wygodna, bo małe dopisanie 10 dB oznacza dziesięciokrotną zmianę mocy. Przejście z 0 dBm na 10 dBm to wzrost z 1 mW do 10 mW, a z 20 dBm na 30 dBm to wzrost ze 100 mW do 1 W.
| dBm | mW | Praktyczny sens |
|---|---|---|
| -30 dBm | 0,001 mW | bardzo mała moc sygnału |
| -20 dBm | 0,01 mW | mała moc sygnału |
| -10 dBm | 0,1 mW | poniżej 1 mW |
| 0 dBm | 1 mW | punkt odniesienia |
| 10 dBm | 10 mW | 10 razy więcej niż 0 dBm |
| 20 dBm | 100 mW | 100 razy więcej niż 0 dBm |
| 30 dBm | 1000 mW = 1 W | 1000 razy więcej niż 0 dBm |
dBm możesz bezpośrednio przeliczyć na mW, bo obie wartości opisują moc. Jeśli jednak chcesz przejść z dBm na napięcie, musisz znać impedancję układu, na przykład 50 Ω w wielu pomiarach radiowych. Bez tego wynik w woltach nie jest jednoznaczny.
Warto też odróżnić dBm od samego dB. dBm ma punkt odniesienia: 1 mW. dB bez dodatkowego dopisku opisuje zwykle stosunek dwóch wartości, a nie konkretną moc. Przy samych przeliczeniach mocy przyda się też szersze wyjaśnienie, czym różni się moc od energii i pracy prądu.
Małe i wielkie litery mają znaczenie
Na koniec zostaje rzecz prosta, ale w praktyce bardzo ważna: wielkość litery w jednostkach nie jest ozdobą. mV oznacza miliwolt, czyli 0,001 V, ale MV oznaczałoby megawolt, czyli 1 000 000 V. Podobnie mA to miliamper, a MA wyglądałoby jak megaamper.
| Symbol | Nazwa | Mnożnik | Przykład |
|---|---|---|---|
| m | milli | 0,001 | 1 mA = 0,001 A |
| k | kilo | 1000 | 1 kHz = 1000 Hz |
| M | mega | 1 000 000 | 1 MHz = 1 000 000 Hz |
Podsumowanie
Przy prefiksach SI najczęściej przesuwasz przecinek o trzy miejsca: mA, mV, kHz, MHz i kV działają przez mnożenie albo dzielenie przez 1000. dBm jest wyjątkiem. To skala logarytmiczna mocy względem 1 mW, więc wymaga osobnego wzoru i nie zachowuje się jak zwykły przedrostek jednostki.
