Artykuł: Co to jest rezystancja? | data aktualizacji: 24.05.2026
Rezystancja mówi, jak mocno dany element obwodu ogranicza przepływ prądu. Nie chodzi o całkowite „zatrzymanie” prądu, tylko o utrudnienie jego przepływu. Przewód, rezystor, grzałka, żarówka, uzwojenie silnika, styk w złączce — każdy z tych elementów ma jakąś rezystancję.
Im większa rezystancja, tym mniejszy prąd popłynie przy tym samym napięciu. Im mniejsza rezystancja, tym łatwiej prąd przepływa przez obwód. To prosta zależność, ale łatwo ją źle zrozumieć. Mała rezystancja przewodu jest pożądana, ale bardzo mała rezystancja całego obwodu może oznaczać zwarcie. Duża rezystancja izolacji jest dobra, ale duża rezystancja styku może prowadzić do grzania i awarii.
Podstawowy wzór na rezystancję wynika z prawa Ohma:
R=\frac{U}{I}| Symbol | Znaczenie | Jednostka |
|---|---|---|
| R | rezystancja | om, \Omega |
| U | napięcie | wolt, V |
| I | natężenie prądu | amper, A |
Jeżeli na elemencie występuje napięcie 12 V i płynie przez niego prąd 2 A, jego rezystancja wynosi:
R=\frac{12}{2}=6\ \OmegaTo wystarcza do pierwszego zrozumienia tematu. Dalej trzeba już rozdzielić kilka rzeczy: rezystancję konkretnego elementu, rezystywność materiału, wpływ temperatury, wydzielanie ciepła oraz impedancję w obwodach prądu przemiennego.
Rezystancja, opór elektryczny i om — czy to jest to samo?
W zwykłym języku technicznym rezystancja i opór elektryczny oznaczają to samo. Różnica jest głównie językowa. W elektronice i elektrotechnice częściej używa się słowa rezystancja, bo pasuje do symbolu R i jest bardziej precyzyjne w obliczeniach.
Jednostką rezystancji jest om, oznaczany symbolem:
\OmegaJeden om oznacza taką rezystancję, przy której napięcie 1 V powoduje przepływ prądu 1 A:
1\ \Omega = 1\ \frac{V}{A}W praktyce często używa się też większych jednostek:
| Zapis | Znaczenie | Ile to omów? |
|---|---|---|
| 1\ \Omega | jeden om | 1\ \Omega |
| 1\ k\Omega | jeden kiloom | 1000\ \Omega |
| 1\ M\Omega | jeden megaom | 1000000\ \Omega |
W elektronice spotkasz rezystory 220 Ω, 1 kΩ, 10 kΩ albo 100 kΩ. W instalacjach elektrycznych ważne bywają zarówno bardzo małe rezystancje przewodów i połączeń, jak i bardzo duże rezystancje izolacji, liczone w megaomach.
Prawo Ohma i podstawowe wzory na rezystancję
Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem, prądem i rezystancją w elemencie omowym. Najczęściej zapisuje się je tak:
U=I\cdot RTen sam wzór można przekształcić zależnie od tego, czego szukasz:
| Co chcesz policzyć? | Wzór | Co oznacza? |
|---|---|---|
| napięcie | U=I\cdot R | spadek napięcia rośnie wraz z prądem i rezystancją |
| prąd | I=\frac{U}{R} | przy tym samym napięciu większa rezystancja daje mniejszy prąd |
| rezystancję | R=\frac{U}{I} | rezystancja wynika ze stosunku napięcia do prądu |
Do szybkich obliczeń z prawa Ohma możesz wykorzystać kalkulator prawa Ohma. Przydaje się wtedy, gdy znasz dwie wartości i chcesz policzyć trzecią: napięcie, prąd, rezystancję albo moc.
Trzeba tylko pamiętać, że prawo Ohma w tej prostej postaci dobrze opisuje elementy omowe. Zwykły rezystor w normalnym zakresie pracy będzie tu dobrym przykładem. Dioda LED, termistor, żarówka albo element półprzewodnikowy nie muszą zachowywać się tak liniowo.
Co fizycznie oznacza rezystancja?
Prąd elektryczny w metalu to uporządkowany ruch elektronów. Elektrony nie poruszają się w idealnej pustej przestrzeni. Natrafiają na strukturę materiału, drgania atomów, domieszki i defekty. Im trudniej im się poruszać, tym większa rezystancja.
Dlatego miedź dobrze przewodzi prąd, a stal znacznie gorzej. Dlatego cienki przewód ma większą rezystancję niż gruby. Dlatego długi przewód ma większą rezystancję niż krótki.
W rezystorze rezystancja jest cechą celową. Rezystor ma mieć określony opór. W przewodzie rezystancja zwykle jest stratą. W grzałce jest zasadą działania, bo energia elektryczna ma zamienić się w ciepło. W izolacji rezystancja powinna być bardzo duża, żeby prąd nie płynął tam, gdzie nie powinien.
Rezystancja a rezystywność materiału
Rezystancja i rezystywność to nie to samo.
Rezystancja dotyczy konkretnego elementu: przewodu, rezystora, styku, grzałki, ścieżki na płytce albo uzwojenia silnika. Rezystywność dotyczy materiału. Miedź, aluminium, stal, nichrom czy grafit mają różną rezystywność, dlatego wykonane z nich elementy będą inaczej przewodziły prąd.
Rezystywność zapisuje się symbolem:
\rhoDla prostego przewodnika o stałym przekroju rezystancję można policzyć ze wzoru:
R=\rho\cdot\frac{l}{A}| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| R | rezystancja przewodnika |
| \rho | rezystywność materiału |
| l | długość przewodnika |
| A | pole przekroju poprzecznego |
Ten wzór dobrze pokazuje, od czego zależy rezystancja przewodu:
| Czynnik | Wpływ na rezystancję |
|---|---|
| większa długość przewodu | większa rezystancja |
| większy przekrój przewodu | mniejsza rezystancja |
| materiał o większej rezystywności | większa rezystancja |
W obliczeniach przewodów często używa się rezystywności w jednostce \Omega \cdot mm^2/m. Dla miedzi przyjmuje się orientacyjnie:
\rho \approx 0{,}0175\ \Omega \cdot mm^2/mDla aluminium wartość jest większa, więc przewód aluminiowy o tej samej długości i tym samym przekroju będzie miał większą rezystancję niż przewód miedziany.
Rezystancja przewodu i spadek napięcia — przykład obliczenia
Załóżmy, że mamy przewód miedziany o długości 10 m i przekroju 2,5 mm².
Dane:
\rho=0{,}0175\ \Omega \cdot mm^2/m l=10\ m A=2{,}5\ mm^2Rezystancja jednej żyły wyniesie:
R=0{,}0175\cdot\frac{10}{2{,}5}=0{,}07\ \OmegaJeżeli odbiornik jest podłączony przewodem dwużyłowym, prąd płynie jedną żyłą do odbiornika i drugą wraca. Wtedy dla całego toru prądowego trzeba przyjąć łącznie 20 m przewodu:
R=0{,}0175\cdot\frac{20}{2{,}5}=0{,}14\ \OmegaPrzy prądzie 16 A spadek napięcia wyniesie:
\Delta U=I\cdot R \Delta U=16\cdot0{,}14=2{,}24\ VPrzy instalacji 230 V taki spadek może być jeszcze akceptowalny zależnie od warunków, ale przy instalacji 12 V strata 2,24 V byłaby już bardzo duża. To dlatego w obwodach niskonapięciowych przekrój przewodu ma tak duże znaczenie.
Do takich obliczeń lepszy będzie osobny kalkulator spadku napięcia, bo oprócz prawa Ohma trzeba uwzględnić długość trasy, przekrój, materiał przewodu, typ obwodu i prąd obciążenia.
Rezystancja a moc i grzanie
Jeżeli przez element o rezystancji płynie prąd, część energii elektrycznej zamienia się w ciepło. Czasem jest to zjawisko pożądane, jak w grzałce. Czasem jest stratą, jak w przewodzie. A czasem jest objawem usterki, jak w luźnym zacisku.
Podstawowy wzór na moc elektryczną to:
P=U\cdot IDla elementu rezystancyjnego można też użyć wzorów:
P=I^2\cdot R P=\frac{U^2}{R}Wzór P=I^2\cdot R jest szczególnie ważny przy połączeniach i stykach. Pokazuje, że straty cieplne rosną z kwadratem prądu. Jeżeli prąd wzrośnie dwa razy, moc strat wzrośnie cztery razy.
Przykład: połączenie ma rezystancję 0,1 Ω, a płynie przez nie prąd 20 A.
P=20^2\cdot0{,}1 P=400\cdot0{,}1=40\ W40 W wydzielone na małym styku to dużo. Taki punkt może się mocno nagrzewać, mimo że sama rezystancja 0,1 Ω wygląda na niewielką liczbę.
Dlaczego zwarcie jest groźne?
Zwarcie to sytuacja, w której rezystancja albo impedancja toru prądowego robi się bardzo mała. Z prawa Ohma wynika wtedy gwałtowny wzrost prądu:
I=\frac{U}{R}Dla napięcia 230 V i rezystancji 100 Ω prąd wynosi:
I=\frac{230}{100}=2{,}3\ ADla rezystancji 1 Ω:
I=\frac{230}{1}=230\ ADla rezystancji 0,1 Ω:
I=\frac{230}{0{,}1}=2300\ AW prawdziwej instalacji prąd zwarciowy zależy jeszcze od sieci zasilającej, transformatora, przewodów, zabezpieczeń i miejsca zwarcia. Sama zasada zostaje jednak ta sama: bardzo mała rezystancja toru oznacza możliwość przepływu bardzo dużego prądu.
Czy większa rezystancja zawsze oznacza coś złego?
Nie. Wszystko zależy od tego, gdzie ta rezystancja występuje i jaką funkcję ma dany element.
| Sytuacja | Ocena | Wyjaśnienie |
|---|---|---|
| izolacja przewodu | duża rezystancja jest pożądana | prąd nie powinien płynąć przez izolację |
| rezystor ograniczający prąd LED | rezystancja musi być dobrana | zbyt mała wartość może uszkodzić diodę |
| przewód zasilający | duża rezystancja zwykle jest niekorzystna | powoduje spadek napięcia i straty mocy |
| luźny styk w złączce | większa rezystancja jest problemem | może powodować lokalne grzanie |
| grzałka | rezystancja jest częścią projektu | od niej zależy moc grzania |
| czujnik rezystancyjny | zmiana rezystancji jest sygnałem | układ wykorzystuje zmianę oporu do pomiaru |
Nie ma więc jednej odpowiedzi typu „mała rezystancja jest dobra” albo „duża rezystancja jest zła”. Bez kontekstu taka ocena nie ma sensu.
Rezystancja grzałki — prosty przykład
Grzałka działa właśnie dlatego, że ma odpowiednio dobraną rezystancję. Energia elektryczna ma się w niej zamienić w ciepło.
Załóżmy, że grzałka ma moc 2000 W i jest zasilana napięciem 230 V. Jej rezystancję można policzyć ze wzoru:
P=\frac{U^2}{R}Po przekształceniu:
R=\frac{U^2}{P}Podstawiamy dane:
R=\frac{230^2}{2000} R=\frac{52900}{2000}=26{,}45\ \OmegaTaka grzałka ma w uproszczeniu rezystancję około 26,5 Ω w stanie pracy. Gdyby jej rezystancja była znacznie mniejsza, pobierałaby większy prąd i większą moc. Gdyby była większa, grzałaby słabiej.
Rezystancja LED-a — dlaczego potrzebny jest rezystor?
Dioda LED nie jest zwykłym rezystorem. Po przekroczeniu napięcia przewodzenia jej prąd może rosnąć bardzo szybko. Dlatego LED zwykle potrzebuje ograniczenia prądu: rezystora, źródła prądowego albo sterownika LED.
W prostym układzie z rezystorem szeregowym wartość rezystora można policzyć tak:
R=\frac{U_z-U_f}{I_f}| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| U_z | napięcie zasilania |
| U_f | napięcie przewodzenia diody LED |
| I_f | wymagany prąd LED |
| R | rezystancja rezystora szeregowego |
Przykład: zasilanie 12 V, LED o napięciu przewodzenia 2 V, prąd 20 mA.
R=\frac{12-2}{0{,}02} R=\frac{10}{0{,}02}=500\ \OmegaW rzeczywistym układzie wybiera się najbliższą praktyczną wartość rezystora, często z zapasem i z kontrolą mocy wydzielanej na elemencie.
Rezystancja szeregowo i równolegle
Rezystancje można łączyć szeregowo albo równolegle. Sposób połączenia decyduje o rezystancji zastępczej całego układu.
Połączenie szeregowe
W połączeniu szeregowym rezystancje się sumują:
R_z=R_1+R_2+R_3+\ldots+R_nJeżeli trzy rezystory mają wartości 10 Ω, 20 Ω i 30 Ω, to razem mają:
R_z=10+20+30=60\ \OmegaW połączeniu szeregowym przez każdy element płynie ten sam prąd, a napięcie dzieli się między elementy zależnie od ich rezystancji.
Połączenie równoległe
W połączeniu równoległym sumują się odwrotności rezystancji:
\frac{1}{R_z}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}+\frac{1}{R_3}+\ldots+\frac{1}{R_n}Dla dwóch rezystorów można użyć prostszego wzoru:
R_z=\frac{R_1\cdot R_2}{R_1+R_2}Jeżeli połączysz równolegle dwa rezystory po 100 Ω, rezystancja zastępcza wyniesie:
R_z=\frac{100\cdot100}{100+100}=\frac{10000}{200}=50\ \OmegaW połączeniu równoległym rezystancja zastępcza jest mniejsza niż najmniejsza pojedyncza rezystancja w układzie. Prąd ma więcej dróg przepływu.
Rezystancja a temperatura
Rezystancja wielu materiałów zmienia się wraz z temperaturą. Dla metali zwykle rośnie, gdy temperatura rośnie. Dla niektórych półprzewodników i termistorów może zachowywać się inaczej.
Dla wielu przewodników metalicznych w ograniczonym zakresie temperatur stosuje się przybliżenie:
R=R_0\left[1+\alpha\left(T-T_0\right)\right]| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| R | rezystancja po zmianie temperatury |
| R_0 | rezystancja początkowa |
| \alpha | temperaturowy współczynnik rezystancji |
| T | temperatura końcowa |
| T_0 | temperatura początkowa |
Dla miedzi współczynnik temperaturowy wynosi orientacyjnie:
\alpha \approx 0{,}0039\ 1/^\circ COznacza to, że rezystancja miedzi rośnie o około 0,39% na każdy stopień Celsjusza wzrostu temperatury.
Przykład: przewód ma rezystancję 1 Ω w temperaturze 20°C. Temperatura wzrasta do 70°C, czyli o 50°C.
R=1\cdot\left[1+0{,}0039\cdot50\right] R=1\cdot\left[1+0{,}195\right] R=1{,}195\ \OmegaRezystancja wzrosła prawie o 20%. Dlatego pomiar wykonany na zimnym elemencie nie zawsze odpowiada warunkom pracy po nagrzaniu.
Dlaczego żarówka ma inną rezystancję na zimno i na gorąco?
Klasyczna żarówka z włóknem wolframowym jest dobrym przykładem elementu, którego rezystancja mocno zależy od temperatury.
Zimne włókno ma znacznie mniejszą rezystancję niż włókno rozgrzane. Po włączeniu przez żarówkę może więc popłynąć duży prąd rozruchowy. Dopiero po nagrzaniu włókna rezystancja rośnie, a prąd spada do wartości pracy.
Dlatego żarówki często przepalały się właśnie w momencie włączenia. Nie dlatego, że napięcie „uderzało” w żarówkę, tylko dlatego, że zimne włókno miało małą rezystancję, a początkowy prąd był wysoki.
Rezystancja a impedancja
Rezystancja i impedancja są podobne tylko na pierwszy rzut oka. Obie podaje się w omach, ale nie opisują dokładnie tego samego.
Rezystancja dotyczy oporu rzeczywistego, związanego ze stratami energii, najczęściej w postaci ciepła.
Impedancja jest pojęciem szerszym. Stosuje się ją w obwodach prądu przemiennego. Obejmuje rezystancję oraz wpływ elementów indukcyjnych i pojemnościowych, czyli cewek i kondensatorów.
Dla szeregowego obwodu RLC impedancję można zapisać jako:
Z=\sqrt{R^2+\left(X_L-X_C\right)^2}| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| Z | impedancja |
| R | rezystancja |
| X_L | reaktancja indukcyjna |
| X_C | reaktancja pojemnościowa |
Najprościej: w prądzie stałym często wystarcza sama rezystancja. W prądzie przemiennym pełniejszym pojęciem jest impedancja. Dlatego głośnik opisany jako 8 Ω nie musi mieć 8 Ω rezystancji mierzonej zwykłym omomierzem. To oznaczenie dotyczy impedancji znamionowej.
Rezystancja a przewodność
Rezystancja mówi, jak bardzo element utrudnia przepływ prądu. Przewodność mówi odwrotnie: jak łatwo element przewodzi prąd.
Dla konkretnego elementu odwrotnością rezystancji jest konduktancja:
G=\frac{1}{R}Jej jednostką jest simens:
SJeżeli element ma rezystancję 10 Ω, jego konduktancja wynosi:
G=\frac{1}{10}=0{,}1\ SDla materiałów podobną parą pojęć są rezystywność i konduktywność:
\sigma=\frac{1}{\rho}| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| \sigma | konduktywność materiału |
| \rho | rezystywność materiału |
Miedź ma małą rezystywność i dużą konduktywność, dlatego jest dobrym materiałem na przewody. Materiały izolacyjne mają bardzo dużą rezystywność i bardzo małą konduktywność.
Czy rezystancja zawsze jest stała?
Nie. Stała rezystancja to dobre przybliżenie dla klasycznego rezystora pracującego w normalnym zakresie temperatury i mocy. Wiele elementów nie zachowuje się jednak tak prosto.
Do elementów, których rezystancja albo zależność prądowo-napięciowa nie jest stała, należą między innymi:
- diody,
- diody LED,
- termistory,
- żarówki,
- warystory,
- elementy półprzewodnikowe,
- grzałki w różnych temperaturach,
- akumulatory i ogniwa w różnych stanach pracy.
Dla elementu liniowego wykres napięcia od prądu jest linią prostą. Wtedy rezystancja może być traktowana jako stała:
R=\frac{U}{I}Dla elementu nieliniowego ten stosunek zależy od punktu pracy. Można wtedy mówić o rezystancji statycznej i dynamicznej.
Rezystancja statyczna:
R=\frac{U}{I}Rezystancja dynamiczna:
r_d=\frac{dU}{dI}Nie trzeba tego liczyć przy każdej prostej naprawie. Wystarczy zapamiętać, że nie każdy element z dwoma wyprowadzeniami zachowuje się jak zwykły rezystor.
Jak mierzy się rezystancję?
Najprościej mierzy się ją multimetrem ustawionym na pomiar omów. Miernik podaje przez badany element niewielki prąd testowy, mierzy napięcie i na tej podstawie oblicza rezystancję.
Przy zwykłym rezystorze pomiar jest prosty: ustawiasz zakres Ω, przykładasz sondy do końców elementu i odczytujesz wynik. Przy pomiarach dokładniejszych albo przy małych rezystancjach zaczynają się ograniczenia zwykłego multimetru.
Po pierwsze, rezystancji nie mierzy się zwykłym omomierzem w zasilanym obwodzie. Miernik sam podaje sygnał pomiarowy. Zewnętrzne napięcie może zafałszować wynik albo uszkodzić miernik.
Po drugie, pomiar elementu wlutowanego w układ może być mylący. Miernik nie zawsze mierzy tylko ten jeden element. Prąd testowy może płynąć też innymi ścieżkami przez układ.
Po trzecie, przy bardzo małych rezystancjach znaczenie mają przewody pomiarowe i styki sond. Jeżeli mierzysz rezystancję rzędu setnych części oma, zwykłe przewody mogą wprowadzić błąd porównywalny z mierzonym wynikiem.
Do małych rezystancji używa się pomiaru czteroprzewodowego, zwanego metodą Kelvina. Osobna para przewodów podaje prąd, a osobna para mierzy napięcie bezpośrednio na badanym elemencie. Dzięki temu rezystancja przewodów pomiarowych mniej wpływa na wynik.
Rezystancja izolacji to osobny pomiar
Nie należy mylić zwykłego pomiaru rezystancji rezystora z pomiarem rezystancji izolacji.
Rezystancję rezystora, przewodu albo połączenia mierzy się zwykle małym napięciem z multimetru. Rezystancję izolacji mierzy się specjalnym miernikiem, często przy znacznie wyższym napięciu pomiarowym, na przykład 250 V, 500 V albo 1000 V, zależnie od rodzaju instalacji i wymagań.
Cel też jest inny. Przy rezystorze chcesz wiedzieć, czy ma np. 100 Ω albo 10 kΩ. Przy izolacji chcesz sprawdzić, czy prąd nie płynie tam, gdzie nie powinien. Dobra izolacja powinna mieć bardzo dużą rezystancję. Zbyt niska wartość może oznaczać wilgoć, uszkodzenie, zabrudzenie, przebicie albo starzenie materiału.
Rezystancja uziemienia, rezystancja pętli zwarcia i rezystancja przewodu
W instalacjach elektrycznych pojawiają się podobne nazwy, ale nie oznaczają tego samego. Tu precyzja ma znaczenie, bo każdy z tych pomiarów dotyczy innego fragmentu instalacji.
| Pojęcie | O co chodzi? |
|---|---|
| rezystancja przewodu | opór samego przewodu lub toru prądowego |
| rezystancja izolacji | opór między żyłami albo między żyłą a ziemią/obudową |
| rezystancja uziemienia | opór układu uziemiającego względem ziemi |
| impedancja pętli zwarcia | impedancja całej drogi prądu zwarciowego |
| rezystancja styku | opór na połączeniu, zacisku, złączce lub styku |
Jeżeli mówimy o doborze przekroju kabla, interesuje nas rezystancja żył i spadek napięcia. Jeżeli mówimy o bezpieczeństwie przeciwporażeniowym, dochodzą pomiary ochronne. Jeżeli mówimy o elektronice, często chodzi o rezystory, dzielniki napięcia i ograniczanie prądu.
Rezystancja w elektronice: po co stosuje się rezystory?
Rezystor to element, który ma określoną rezystancję. Nie jest dodatkiem „żeby coś było w obwodzie”. Ma konkretne zadania.
Rezystory stosuje się między innymi do:
- ograniczania prądu,
- dzielenia napięcia,
- ustawiania punktów pracy tranzystorów,
- podciągania wejść cyfrowych do plusa albo masy,
- rozładowywania kondensatorów,
- pomiaru prądu jako rezystory bocznikowe,
- zamiany prądu na napięcie w układach pomiarowych.
Prosty dzielnik napięcia składa się z dwóch rezystorów:
U_{out}=U_{in}\cdot\frac{R_2}{R_1+R_2}Jeżeli R_1=10\ k\Omega i R_2=10\ k\Omega, napięcie wyjściowe będzie równe połowie napięcia wejściowego:
U_{out}=U_{in}\cdot\frac{10}{10+10}=0{,}5U_{in}Dzielnik działa dobrze jako źródło sygnału lub napięcia odniesienia dla małych prądów. Nie powinno się go traktować jak prostego sposobu zasilania większych obciążeń, bo po podłączeniu odbiornika zmienia się rezystancja zastępcza dolnej gałęzi i napięcie może spaść.
Najczęstsze błędy przy pomiarze i rozumieniu rezystancji
Mylenie wartości nominalnej z rzeczywistą
Rezystor 1000 Ω nie musi mieć dokładnie 1000 Ω. Elementy mają tolerancję, na przykład 1%, 5% albo 10%. Rezystor 1000 Ω z tolerancją 5% może mieć realnie od 950 Ω do 1050 Ω. Do tego dochodzi wpływ temperatury i mocy wydzielanej w elemencie.
Pomiar elementu bez uwzględnienia reszty układu
Pomiar rezystancji elementu wlutowanego w płytkę może dać wynik inny niż jego wartość katalogowa. Miernik może „widzieć” równoległe ścieżki przez inne elementy. Dlatego przy diagnostyce elektroniki wynik pomiaru trzeba interpretować razem ze schematem albo przynajmniej z układem połączeń.
Traktowanie każdego elementu jak zwykłego rezystora
Dioda, LED, termistor, warystor, tranzystor czy żarówka nie zachowują się jak idealny rezystor o stałej wartości. Ich zależność między napięciem a prądem może być nieliniowa albo mocno zależna od temperatury.
Pomiar rezystancji w zasilanym obwodzie
To prosty sposób na błędny wynik albo uszkodzenie miernika. Pomiar omomierzem wykonuje się na elemencie lub obwodzie odłączonym od zasilania, chyba że dokumentacja konkretnego urządzenia przewiduje specjalną procedurę pomiarową.
Najważniejsze wzory związane z rezystancją
| Zastosowanie | Wzór |
|---|---|
| prawo Ohma | U=I\cdot R |
| obliczanie prądu | I=\frac{U}{R} |
| obliczanie rezystancji | R=\frac{U}{I} |
| moc elektryczna | P=U\cdot I |
| moc na rezystancji | P=I^2\cdot R |
| moc przy znanym napięciu i rezystancji | P=\frac{U^2}{R} |
| rezystancja przewodu | R=\rho\cdot\frac{l}{A} |
| spadek napięcia | \Delta U=I\cdot R |
| połączenie szeregowe | R_z=R_1+R_2+\ldots+R_n |
| połączenie równoległe | \frac{1}{R_z}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}+\ldots+\frac{1}{R_n} |
| wpływ temperatury | R=R_0\left[1+\alpha\left(T-T_0\right)\right] |
| rezystor dla LED | R=\frac{U_z-U_f}{I_f} |
| dzielnik napięcia | U_{out}=U_{in}\cdot\frac{R_2}{R_1+R_2} |
Ta tabela jest ściągą, ale sama znajomość wzorów nie wystarczy. Rezystancję trzeba zawsze czytać razem z funkcją elementu. Inaczej ocenia się rezystancję przewodu, inaczej izolacji, inaczej grzałki, a jeszcze inaczej rezystora w układzie elektronicznym.
Podsumowanie
Rezystancja to parametr, który mówi, jak element wpływa na przepływ prądu. Najprostsza zależność to R=\frac{U}{I}, ale pełne zrozumienie tematu wymaga czegoś więcej niż podstawienia liczb do wzoru. Trzeba wiedzieć, czy mówimy o przewodzie, rezystorze, grzałce, izolacji, styku, diodzie LED czy obwodzie prądu przemiennego. W każdym z tych przypadków ta sama jednostka — om — opisuje trochę inną sytuację techniczną.

