Dwie oferty instalacji fotowoltaicznej mogą mieć tę samą moc, choć w jednej znajduje się 10 paneli, a w drugiej 9. Czy mniejsza liczba zawsze oznacza mniej miejsca na dachu i niższy koszt montażu? Nie musi tak być. Odpowiedź zależy od wymiarów modułów, układu połaci oraz parametrów całego zestawu.
Dlaczego liczba paneli może się różnić przy tej samej mocy?
Moc instalacji w kilowatopikach, czyli kWp, to suma mocy znamionowej jej modułów. Jeżeli projekt zakłada 10 paneli po 450 Wp, łączna moc wynosi 4500 Wp, czyli 4,5 kWp. Taki sam wynik daje 9 modułów po 500 Wp. W obu przykładach chodzi o moc podaną dla standardowych warunków testowych.
Moc znamionowa pomaga porównać zestawy na wspólnej podstawie. Nie jest jednak gwarancją, że instalacja każdego dnia będzie wytwarzać tę samą ilość prądu. Rzeczywista produkcja zależy między innymi od nasłonecznienia, temperatury, ustawienia modułów, zacienienia oraz pracy pozostałych urządzeń.
10 paneli po 450 W czy 9 paneli po 500 W? Przykład
Do porównania przyjmijmy konkretne modele z kart Trina Solar: TSM-450NEG9R.25 o mocy 450 Wp i wymiarach 1762 × 1134 mm oraz TSM-500NEG18RC.27 o mocy 500 Wp i wymiarach 1961 × 1134 mm. Drugi model jest dwustronny. Podana w tabeli moc 500 Wp odnosi się do parametrów strony przedniej w standardowych warunkach testowych.
Porównanie służy pokazaniu metody obliczeń. Nie oznacza, że te modele są dostępne w każdej hurtowni, pasują do dowolnego falownika albo dadzą identyczną roczną produkcję. Dodatkowy uzysk modułu dwustronnego zależy od warunków montażu i oświetlenia jego tylnej strony.
| Parametr | Wariant A | Wariant B |
|---|---|---|
| Liczba i moc modułów | 10 × 450 Wp | 9 × 500 Wp |
| Łączna moc znamionowa | 4,5 kWp | 4,5 kWp |
| Wymiary jednego modułu | 1762 × 1134 mm | 1961 × 1134 mm |
| Suma powierzchni modułów | około 19,98 m² | około 20,01 m² |
| Masa samych modułów | 210 kg | 211,5 kg |
Sama powierzchnia modułów w obu wariantach jest niemal taka sama, mimo że drugi zestaw ma o jeden panel mniej. Wyniki otrzymujemy przez pomnożenie długości i szerokości modułu oraz liczby sztuk. Nie obejmują one odstępów, konstrukcji, przejść ani miejsc zajętych przez okna i inne elementy dachu.
Czy mniej paneli zajmie mniej miejsca na dachu?
O tym, co zmieści się na połaci, decyduje nie tylko suma powierzchni, lecz także kształt dachu i układ paneli. W porównaniu większy moduł jest o 199 mm dłuższy. Ta różnica może mieć znaczenie, gdy między kalenicą a okapem brakuje miejsca na drugi rząd.
Załóżmy pomocniczo pionowy montaż i dwa rzędy. Pięć modułów o szerokości 1134 mm w jednym rzędzie ma łącznie 5,67 m szerokości. Dwa rzędy krótszych paneli mają w sumie 3,524 m wysokości. Przy dłuższych modułach dwa rzędy mają 3,922 m wysokości, nawet jeśli w drugim rzędzie znajduje się tylko 4 z 9 paneli.
To wyłącznie obrys samych modułów, bez szczelin i wymaganych odległości. Przy rzeczywistym projekcie wykonawca musi uwzględnić między innymi mocowanie, krawędzie dachu, okna, kominy i dostęp serwisowy. Sam wynik 20 m² nie potwierdza, że dany układ zmieści się na połaci.
Takie same kWp nie oznacza identycznej produkcji
Dwie instalacje po 4,5 kWp mogą pracować inaczej, gdy jedna znajduje się na południowej połaci, a druga częściowo w cieniu komina. Różnice mogą wynikać również z temperatury pracy, parametrów modułów, konfiguracji elektrycznej oraz strat pozostałych elementów systemu.
Przy modułach dwustronnych trzeba dodatkowo sprawdzić sposób montażu i ilość światła docierającego do tylnej strony. Nie należy automatycznie doliczać konkretnego procentu produkcji do każdej instalacji dachowej. Porównując oferty, poproś o symulacje wykonane dla tego samego adresu, ustawienia i jasno opisanych założeń.
Sprawność paneli a powierzchnia instalacji
Sprawność modułu określa, jaka część promieniowania padającego na jego powierzchnię jest przekształcana w moc w warunkach testowych. Dla inwestora liczy się przede wszystkim to, ile łącznej mocy uda się bezpiecznie rozmieścić na dostępnej połaci.
Moduł o większej mocy nie musi być bardziej wydajny na metr kwadratowy, jeśli jest także większy. W przykładzie mniejsza liczba paneli o mocy 500 W zajmuje niemal taką samą powierzchnię jak 10 paneli po 450 W. Dlatego porównanie samych watów na sztukę nie rozstrzyga wyboru.
Co sprawdzić poza wymiarami modułów?
Przy doborze falownika projektant sprawdza między innymi napięcie i prąd modułów, liczbę paneli w łańcuchu oraz dopuszczalne zakresy wejściowe urządzenia. Ważne są także warunki temperaturowe, w których może pracować instalacja. Dwa zestawy o tej samej mocy 4,5 kWp nie muszą mieć identycznych parametrów elektrycznych.
Znaczenie ma również stan dachu, dopuszczalne obciążenia oraz sposób mocowania dla danego pokrycia. Masa z tabeli dotyczy samych modułów. Do oceny konstrukcji dochodzi jeszcze masa systemu montażowego i inne obciążenia uwzględniane w projekcie. W razie wątpliwości ocenę należy zlecić uprawnionej osobie.
Porównując panele fotowoltaiczne, sprawdź karty konkretnych modeli, warunki gwarancji oraz to, czy wykonawca przewidział je w projekcie. Moc znamionowa jest dobrym punktem wyjścia, ale sama nie potwierdza dopasowania do dachu i falownika.
Czy mniej paneli oznacza niższy koszt instalacji?
Nie zawsze. Mniejsza liczba modułów może zmienić liczbę niektórych elementów montażowych lub czas pracy, ale pojedynczy większy moduł może mieć inną cenę, masę i wymagania transportowe. Ostateczny koszt zależy także od konstrukcji, przewodów, zabezpieczeń i trudności montażu.
Poproś o dwie wyceny przygotowane dla tego samego dachu i zakresu prac. Porównaj nie tylko kwotę końcową, lecz także modele urządzeń, sposób mocowania, dokumentację, warunki gwarancji i zawarte w cenie usługi. Dzięki temu różnica w liczbie paneli nie przesłoni pozostałych pozycji oferty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy 9 paneli o mocy 500 W jest lepsze niż 10 paneli po 450 W?
Oba zestawy mają moc znamionową 4,5 kWp, ale sama moc nie wskazuje zwycięzcy. Trzeba jeszcze porównać wymiary, układ na dachu, parametry elektryczne, warunki gwarancji i cenę kompletnego projektu.
Czy większy panel zawsze zajmuje mniej miejsca na kilowat mocy?
Nie. Zależy to od jego wymiarów i sprawności. W przykładzie 9 większych modułów zajmuje łącznie około 20,01 m², a 10 mniejszych około 19,98 m². Są to powierzchnie samych paneli, bez przestrzeni wymaganej do montażu.
Czy można dobrać panele tylko na podstawie powierzchni dachu?
Nie wystarczy znać samej powierzchni w metrach kwadratowych. Znaczenie mają długość i szerokość połaci, okna, kominy, cień, stan konstrukcji oraz odległości montażowe. Potrzebne jest również sprawdzenie zgodności zestawu z falownikiem.